اصفهان

مرکز استان : اصفهان

جمعیت : ۵٬۱۲۰٬۸۵۰ نفر

مساحت : ۱۰۷,۰۲۷ کیلومتر مربع

زبان : فارسی (لهجه اصفهانی) ۷۰%

شهر های مهم : اصفهان ، کاشان ، خمینی شهر ، نطنز، شاهین شهر ، شهررضا ، اران و بیدگل ، نجف آباد ، نایین و …

جاذبه های گردشگری : سی و سه پل اصفهان ، پل خواجو ، میدان نقش جهان ، چهل ستون، کویر مرنجاب ، روستای مصر( کویر مصر) ، دریاچه نمک ، کلیسای بیت اللحم اصفهان ، شهر زیرزمینی نوش آباد کاشان ، باغ (حمام) فین کاشان ، حمام امیر سلطان احمد کاشان ، آبشار آب ملخ سمیرم

تاریخچه: گروهی معتقدند پیش از اسلام، به ویژه در دوران ساسانیان، این منطقه مرکز گرد آمدن سپاهیانی از مناطق جنوبی ایران یعنی، خوزستان، کرمان، فارس، سیستان و غیره به منظور حرکت به سمت محل نبرد بود و به همین دلیل آنجا را «اسپهان» مینامیدند، ولی بعدها با ورود اعراب به ایران، نام این منطقه از اسپهان به اصفهان تغییر یافت. به گفته «هرودوت»، مادها قبل از آن که به قدرت برسند اتحادیه ای از شش طایفه به نام های پارتاکنیان، بوسیان، استرو خانیان، اریزانتیان و بودیان را تشکیل داده بودند که این خود سبب قدرت و نیرومندی آنان شده بود. ایران در این دوران دارای استان های وسیعی تحت حکومت «مادها»، «پارت ها» و «پارس ها» بود. ناحیه اصفهان جزء مناطق انزان (انشان) بود و انزان و عیلام در آغاز سده هفتم قبل از میلاد تا زمان انقراض حکومتعیلام متحد بوده اند. این مناطق احتمالا از هزاره چهارم قبل از میلاد مسکون بوده و در دوره باستان جزء نواحی دوازده گانه سرزمین ماد قرار داشته است. آثار مکشوفه از تمدن اقوام تپه سیلک در کاشان سابقه شهر نشینی در این ناحیه را به بیش از زمان زردشت میرساند. در اواسط سده دوم قبل از میلاد، آنتیوخوس هفتم سلوکی از راه اکباتان به قصد تصرف تخت جمشید به سمت جنوب شرقی آمد، اما بعد از شکست از فرهاد دوم اشکانی در گابی (جی) کشته شد. پس از تجربه حکومت های اشکانی، هخامنشی و ساسانی در زمان عمر، اصفهان به تصرف اعراب مسلمان درآمد. پس از آن حاکمیت امویان و عباسیان تا سال ۳۲۲ هجری قمری که اصفهان به وسیله مرادیج تصرف شد، ادامه یافت و مدت کوتاهی نیز پایتخت آل زیار بود. سپس خاندان آل بویه بر این نواحی دست سافتند و پس از آنان نیز بیشتر مناطق آن تحت سیطره غزنویان درآمد. سلجوقیان تمام نواحی اصفهان را تحت حکومت خود داشتند و شهر اصفهان نیز در بیشتر دوره سلجوقی پایتخت آنان بود. با برآمدن خوارزمشاهیان، در اواخر قرن ششم هجری، این نواحی نیز به کنترل آنان درآمد. با حمله مغول به ایران، نواحی اصفهان نیز به تصرف آنان درآمد و با تشکیل حکومت ایلخانان، جزیی از آن شد. تا برآمدن حکومت مقتدر صفوی در سال ۹۰۵ هجری قمری، اصفهان تحت استیلای تیموریان و چندین حکومت محلی از جمله آل مظفر و ترکمانان آق قویونلو قرار گرفت. در دوران صفویه و به خصوص شاه عباس اول، که پایتخت از قزوین به اصفهان منتقل شد، این مناطق با توسعه روز افزونی مواجه شد. منطقه اصفهان در دوره صفویه یکی از ایالت های پنج گانه کشور به حساب می آمد. این ناحیه در دوره قاجار هنوز جزو عراق عجم به شمار می رفت، در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی، پس از تصویت قانون تشکیل ایالات و ولایات، یکی از ولایات دوازده گانه کشور شد که دارای نه شهر بود. در تقسیمان کشوری سال ۱۳۱۶، که کل کشور به شش استان تقسیم شده بود، اصفهان جزء استان شمال تعریف شد و در اصلاحیه ای که در همان سال به تصویب رسید، اصفهان و یزد به عنوان استان دهم معرفی گردید. پس از تغییرات گوناگون، بالاخره در تقسیمات کشوری سال ۱۳۴۵، استان اصفهان تاسیس شد و در سال ۱۳۵۹ نیز شهرستان کاشان به آن پیوست

جغرافیا: ۱۰ درصد از بیابان‌های ایران در استان اصفهان است که بخش اعظم آن را شهرستان‌های شهرضا، نائین، نجف آباد، اردستان، نطنز، آران و بیدگل، کاشان و اصفهان شامل می‌شود. البته بخش‌های از این استان کوهستانی بوده و دارای آب و هوای معتدل است از مهم‌ترین شهرستان‌های کوهستانی این ناحیه می‌توان به شهرستان خوانسار، فریدن، فریدونشهر، سمیرم، چادگان و تیران و کرون اشاره کرد.

اقوام: فارسی زبانان: به‌طور کلی فارسی‌زبانان بيش از 70 درصد جمعیت استان اصفهان را تشکیل می‌دهند. لرها: به‌طور کلی لرها حدود ۱۶ درصد جمعیت استان اصفهان را تشکیل می‌دهند ترک ها: به‌طور کلی ۵ درصد جمعیت استان اصفهان را ترک‌ها تشکیل می‌دهند. ارامنه و گرج ها نیز درصد کمی راتشکیل میدهند در این استان پناهندگان قانونی و غیر قانونی از افغانستان و عراق بسیار زیاد و بالغ بر ۲۵۰٫۰۰۰ نفراست 

مشاهیر: استاد محمود فرشچیان ، استاد حسن کسایی ، حسین خواجه امیری (ایرج) ، کمال الملک ، صائب تبریزی ، سهراب سپهری ، پروین دولت آبادی ، شیخ بهائی ، زین العابدین اصفهانی ملقب به اشرف الکتاب ، آیت الله دکتر بهشتی ، شیخ صدوق و…

صنایع دستی: قلمکارسازی استان اصفهان (ابداع نقاشی روی پارچه یا پارچه های قلمکار بود، سپس این صنعت در زمان صفویه گسترش بیشتری پیدا کرد) ، خاتم سازی ، منبت کاری ، نمد مالی ، گیوه بافی و گیوه دوزی ، عبا بافی در نایین ، سفال و سرامیک سازی در شهرضا ، ملیله سازی ، مینا کاری و شعر بافی کاشان و فرش کاشان.

سوغات استان اصفهان : گز ، پولکی ، نبات ، شیرینی برنجی ، برشتوک ، شیرینی کرکی ، گلاب ، عرقیجات کاشان ، پشمک و…

اقامتگاهای استان اصفهان لینک

شهرها(مقاله های سایت رنت):


شهرهای اصفهان (مقاله های سایت رنت)